อันดับพาสปอร์ตประเทศเชงเก้นปี 2026

รากฐานของเขตเชงเก้นเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 1985 เมื่อฝรั่งเศส เยอรมนีตะวันตก เบลเยียม เนเธอร์แลนด์ และลักเซมเบิร์กลงนามในข้อตกลงที่เมืองเชงเก้น ประเทศลักเซมเบิร์ก. ข้อตกลงดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อทยอยยกเลิกการตรวจชายแดนระหว่างประเทศที่เข้าร่วมและจัดตั้งพื้นที่การเดินทางร่วมกัน. อนุสัญญาเชงเก้นซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์การบังคับใช้ได้รับการลงนามในปี 1990 และเริ่มมีการยกเลิกการตรวจที่พรมแดนภายในอย่างเป็นรูปธรรมในปี 1995. ในช่วงหลายปีต่อมา เขตเชงเก้นขยายตัวจากการเข้าร่วมของประเทศต่าง ๆ ในยุโรปกลาง ยุโรปเหนือ ยุโรปใต้ และยุโรปตะวันออก โดยบัลแกเรียและโรมาเนียได้เป็นสมาชิกเต็มรูปแบบเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2025. ปัจจุบันเขตเชงเก้นประกอบด้วย 29 ประเทศ ได้แก่ เยอรมนี ออสเตรีย เบลเยียม บัลแกเรีย เช็กเกีย เดนมาร์ก เอสโตเนีย ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส โครเอเชีย เนเธอร์แลนด์ สเปน สวีเดน อิตาลี ลัตเวีย ลิทัวเนีย ลักเซมเบิร์ก ฮังการี มอลตา โปแลนด์ โปรตุเกส โรมาเนีย สโลวาเกีย สโลวีเนีย กรีซ ไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ และสวิตเซอร์แลนด์.

เขตเชงเก้นไม่ใช่โครงสร้างเดียวกับสหภาพยุโรป เพราะไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ และสวิตเซอร์แลนด์ไม่ได้เป็นสมาชิกสหภาพยุโรป แต่เข้าร่วมระบบเชงเก้น. ในทางกลับกัน ไอร์แลนด์ไม่ได้เข้าร่วมเขตเชงเก้น ส่วนไซปรัสยังไม่ได้เข้าสู่สถานะสมาชิกเต็มรูปแบบที่ยกเลิกการตรวจชายแดนภายในทั้งหมด. หัวใจของระบบนี้คือการยกเลิกการตรวจหนังสือเดินทางตามปกติที่พรมแดนภายใน การใช้กฎร่วมกันที่พรมแดนภายนอก และการดำเนินนโยบายวีซ่าร่วมสำหรับการพำนักระยะสั้น. ประเทศสมาชิกยังร่วมมือกันด้านความมั่นคง งานตำรวจ การต่อต้านการย้ายถิ่นฐานผิดกฎหมาย การประสานงานด้านกระบวนการยุติธรรม และการแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่านระบบข้อมูลเชงเก้น. หากเกิดภัยคุกคามร้ายแรงต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนหรือความมั่นคง ประเทศสมาชิกสามารถนำการตรวจชายแดนภายในกลับมาใช้ได้ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดและในช่วงเวลาจำกัด.

หนังสือเดินทางของประเทศเชงเก้นโดยทั่วไปมีความแข็งแกร่ง เพราะประเทศส่วนใหญ่มีเศรษฐกิจที่มั่นคง สถาบันภาครัฐที่พัฒนาแล้ว ระบบยืนยันตัวตนที่น่าเชื่อถือ และเครือข่ายความสัมพันธ์ทางการทูตที่กว้างขวาง. สิทธิในการเดินทางอย่างเสรีของพลเมืองสหภาพยุโรปทำให้ผู้ถือหนังสือเดินทางจำนวนมากสามารถอาศัย ทำงาน และศึกษาในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปอื่น ๆ ได้ จึงช่วยเพิ่มศักยภาพด้านการเดินทาง. ความเสี่ยงด้านความมั่นคงและการย้ายถิ่นฐานผิดกฎหมายที่อยู่ในระดับต่ำ มาตรฐานหนังสือเดินทางชีวมิติ และการแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างเข้มแข็งระหว่างประเทศ ล้วนช่วยให้ประเทศอื่นตัดสินใจยกเว้นวีซ่าได้ง่ายขึ้น. ประเทศเชงเก้นยังได้รับสิทธิเดินทางเข้าแบบไม่ต้องขอวีซ่าหรือผ่านขั้นตอนที่สะดวกขึ้นในหลายประเทศนอกยุโรป จากข้อตกลงวีซ่าแบบต่างตอบแทน ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ทางการทูตที่สั่งสมมาเป็นเวลานาน. อย่างไรก็ตาม หนังสือเดินทางของทุกประเทศในเขตเชงเก้นไม่ได้มีความแข็งแกร่งเท่ากัน เพราะอันดับโลกของแต่ละเล่มขึ้นอยู่กับปัจจัยเฉพาะ เช่น นโยบายต่างประเทศ ข้อตกลงทวิภาคี สถานะทางเศรษฐกิจ และระดับความเชื่อมั่นจากนานาชาติ.