Ranking paszportów krajów strefy Schengen 2026

Podwaliny strefy Schengen położono 14 czerwca 1985 roku, kiedy Francja, Niemcy Zachodnie, Belgia, Niderlandy i Luksemburg podpisały porozumienie w luksemburskiej miejscowości Schengen. Porozumienie zakładało stopniowe znoszenie kontroli granicznych między uczestniczącymi państwami oraz utworzenie wspólnego obszaru podróżowania. Konwencję wykonawczą do układu z Schengen, określającą zasady jego wdrożenia, podpisano w 1990 roku, a faktyczne znoszenie kontroli na granicach wewnętrznych rozpoczęło się w 1995 roku. W kolejnych latach strefa rozszerzała się wraz z przystępowaniem państw Europy Środkowej, Północnej, Południowej i Wschodniej, a 1 stycznia 2025 roku jej pełnoprawnymi członkami zostały również Bułgaria i Rumunia. Obecnie strefę Schengen tworzy 29 państw: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niderlandy, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry i Włochy.

Strefa Schengen nie jest tym samym co Unia Europejska, ponieważ Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria należą do systemu Schengen, mimo że nie są członkami UE. Z kolei Irlandia nie przystąpiła do strefy Schengen, a Cypr nie osiągnął jeszcze etapu pełnego członkostwa, na którym kontrole na granicach wewnętrznych zostałyby całkowicie zniesione. System opiera się na likwidacji regularnych kontroli paszportowych na granicach wewnętrznych, stosowaniu wspólnych zasad ochrony granic zewnętrznych oraz prowadzeniu wspólnej polityki wizowej wobec pobytów krótkoterminowych. Państwa współpracują również w dziedzinie bezpieczeństwa, działań policyjnych, przeciwdziałania migracji nieregularnej, koordynacji wymiaru sprawiedliwości oraz wymiany danych za pośrednictwem Systemu Informacyjnego Schengen. W razie zagrożenia porządku publicznego lub wystąpienia poważnego ryzyka dla bezpieczeństwa państwa członkowskie mogą, pod określonymi warunkami i na ograniczony czas, ponownie wprowadzić kontrole na granicach wewnętrznych.

Paszporty państw strefy Schengen są na ogół silne, ponieważ większość tych krajów ma stabilne gospodarki, sprawnie działające instytucje publiczne, wiarygodne systemy identyfikacji oraz rozbudowane relacje dyplomatyczne. Prawo do swobodnego przemieszczania się przysługujące obywatelom Unii Europejskiej zwiększa ich mobilność, umożliwiając wielu posiadaczom tych paszportów życie, pracę i naukę w innych państwach UE. Niskie ryzyko związane z bezpieczeństwem i migracją nieregularną, stosowanie standardów paszportów biometrycznych oraz szeroka wymiana danych między państwami ułatwiają innym krajom przyznawanie ruchu bezwizowego. Dzięki wzajemnym umowom wizowym, partnerstwom gospodarczym i wieloletnim relacjom dyplomatycznym państwa Schengen uzyskały również bezwizowy lub uproszczony dostęp do wielu krajów poza Europą. Nie każdy paszport państwa Schengen ma jednak taką samą siłę, ponieważ jego pozycja w światowym rankingu zależy od indywidualnych czynników, takich jak polityka zagraniczna danego kraju, umowy dwustronne, pozycja gospodarcza oraz poziom zaufania międzynarodowego.